ผู้เขียน: 悅璃乃 (えりの)(jpdong@hpu.edu.kg)

เกมทายตัวเลข

คนสามคนเดินทาง เหลือเศษสองเจ็ดสิบหา
ห้าต้นเหมยผลิบาน เหลือยี่สิบเอ็ดกิ่ง
ลูกเจ็ดกลับมาพร้อมหน้า ตรงกับครึ่งเดือนพอดี
หารด้วยหนึ่งร้อยห้า แล้วคำตอบจะปรากฏ

——— เฉิง ต้าจุ้ย（程大位）, ตำรารวมศิลปะการคำนวณ (ราชวงศ์หมิง)

ครั้งแรกที่ผมสนใจ {{ann|“ทฤษฎีบทเศษเหลือของจีน”|ทฤษฎีบทเศษเหลือของจีน (Chinese Remainder Theorem)|ทฤษฎีบทสำคัญในสาขาทฤษฎีจำนวน ใช้ในการหาคำตอบของระบบสมการเชิงโมดูลาร์ และเป็นพื้นฐานของคณิตศาสตร์และวิทยาการเข้ารหัสสมัยใหม่|}} ก็เพราะชื่อของมันโดดเด่นมากเมื่อเทียบกับทฤษฎีบทอื่น ๆ แม้แต่วิธีแก้ที่เรียกว่า {{ann|“วิธีหาค่าผกผันตามสูตรต้าเหยี่ยน ของฉินจิ่วเสา”|วิธีหาค่าผกผันตามสูตรต้าเหยี่ยน ของฉินจิ่วเสา|อัลกอริทึมสำหรับหาค่าผกผันเชิงโมดูลาร์ คิดค้นโดยนักคณิตศาสตร์จีน ฉินจิ่วเสา (秦九韶) ในคริสต์ศตวรรษที่ 13|}} ก็เป็นชื่อที่สง่างาม และกระตุ้นจินตนาการของนักเรียนมัธยมได้อย่างไม่รู้จบ ต้นกำเนิดของมรดกทางคณิตศาสตร์อันน่าทึ่งนี้อยู่ใน คัมภีร์คณิตศาสตร์ของซุนจื่อ ซึ่งรจนาขึ้นในช่วง {{ann|ราชวงศ์เหนือและใต้|ราชวงศ์เหนือและใต้|ช่วงเวลาของประวัติศาสตร์จีนระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 5–6 ก่อนการรวมแผ่นดินในสมัยราชวงศ์สุย|}} ผู้ประพันธ์ไม่ใช่ ซุนอู่ แม่ทัพแห่งรัฐอู๋ในปลายยุคชุนชิว ผู้เป็นที่รู้จักจากตำรา ศิลปะแห่งสงคราม (The Art of War) หากแต่เป็นนักคณิตศาสตร์อีกผู้หนึ่งที่มีชื่อว่า ซุนจื่อ โจทย์ {{ann|“ไก่กับกระต่ายอยู่ในกรงเดียวกัน”|ไก่กับกระต่ายอยู่ในกรงเดียวกัน|โจทย์คณิตศาสตร์โบราณของจีน โดยกำหนดจำนวนหัวและจำนวนขาของไก่กับกระต่าย แล้วให้หาว่ามีไก่และกระต่ายอย่างละกี่ตัว ตัวอย่างเช่น หากมี 35 หัว 94 ขา จะมีไก่ 23 ตัว และกระต่าย 12 ตัว โจทย์นี้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายในประเทศจีน และนักเรียนจีนแทบทุกคนเคยพบในช่วงวัยเรียน|}} ซึ่งถือเป็นโจทย์คณิตศาสตร์คลาสสิกที่คนจีนแทบทุกคนรู้จัก ก็ปรากฏอยู่ในหนังสือเล่มนี้เช่นกัน

เผยแพร่เมื่อ 2026-07-25 ที่ 閑時茶話 และอัปเดตล่าสุดเมื่อ 2026-07-25

ผู้เขียน: 悅璃乃 (えりの)(jpdong@hpu.edu.kg)

หลิน ยวี่ถัง (10 ตุลาคม พ.ศ. 2438—26 มีนาคม พ.ศ. 2519) นักเขียน นักประดิษฐ์แห่งสาธารณรัฐจีน และยังเป็นบุคคลแรกที่นำ “อารมณ์ขัน” แบบตะวันตกเข้ามาในจีน ในปี พ.ศ. 2455 หลิน ยวี่ถังศึกษาภาษาอังกฤษที่มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์นในเซี่ยงไฮ้ และได้รับปริญญาตรีในปี พ.ศ. 2459 หลังสำเร็จการศึกษา เขาได้สอนอยู่ที่ภาควิชาภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยชิงหัวแห่งชาติ ต่อมาเป็นศาสตราจารย์ภาควิชาภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยปักกิ่ง คณบดีคณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเซียะเหมิน อธิการบดีคนแรกของมหาวิทยาลัยหนานหยาง ศาสตราจารย์วิจัยแห่งมหาวิทยาลัยจีนแห่งฮ่องกง ผู้อำนวยการฝ่ายศิลปะและวรรณกรรมขององค์การยูเนสโก รองประธานสมาคมนักเขียนนานาชาติ และตำแหน่งอื่น ๆ อีกมากมาย ระหว่างปี พ.ศ. 2483 ถึง พ.ศ. 2516 เขาได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมถึงหกครั้ง

หลิน ยวี่ถังได้รับคำเชิญอย่างแข็งขันจาก{{ann|หม่า สิงเหย่|หม่า สิงเหย่|ชาวผิงหยาง มณฑลเจ้อเจียง เคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการกองกิจการข่าวของกรมโฆษณาการกลาง ผู้อำนวยการหนังสือพิมพ์ Central Daily News และผู้อำนวยการสำนักข่าวกลาง ผู้คนเรียกเขาว่า “ราชาแห่งข่าว”|}} ให้เขียนคอลัมน์ประจำที่สำนักข่าวกลางระหว่างปี พ.ศ. 2508 ถึง พ.ศ. 2511 บทความเหล่านี้ถูกรวบรวมในภายหลังเป็นหนังสือรวมบทความร้อยแก้วชื่อ 《คุยได้ทุกเรื่อง》 หนังสือเล่มนี้มีเนื้อหาที่น่าสนใจและเปี่ยมคุณค่ามากมาย บทความที่นำมาแนะนำในที่นี้คือบทที่สี่ 《เลือกใช้ถ้อยคำอย่างพิถีพิถัน》 และต่อไปก็จะนำบทความอื่น ๆ ในเล่มมาแบ่งปันอีก

เผยแพร่เมื่อ 2026-07-24 ที่ 閑時茶話 และอัปเดตล่าสุดเมื่อ 2026-07-24

ผู้เขียน: 悅璃乃 (えりの)(jpdong@hpu.edu.kg)

พูดแล้วก็น่าอาย ทุกครั้งที่เกิดเรื่องใหญ่ๆ หรือพูดให้ถูกคือทุกครั้งที่ชีวิตกำลังจะมาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญ ในใจของผมมักจะเกิดความกระสับกระส่ายแบบ “ทำอะไรไม่เป็นงานเป็นการ” ขึ้นมาเสมอ

ในเวลานี้เอง ขณะที่จมอยู่ในบรรยากาศอันอึมครึมของการเตรียมสอบเข้าบัณฑิตศึกษา ผมกลับกำลังนั่งเคาะแป้นพิมพ์เปิดบทความแรกของเว็บไซต์ใหม่ด้วยความกระตือรือร้นอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ ภาพเหตุการณ์นี้ช่างคุ้นเคยเหลือเกิน ย้อนกลับไปในช่วงฤดูใบไม้ผลิถึงฤดูร้อนปี พ.ศ. 2565 ตอนนั้นเป็นช่วงที่ผมพักการเรียนมัธยมและอยู่บ้าน ผมเพิ่งละทิ้งความคิดแบบเดิมๆ ที่เคยยึดถือ เรียนรู้แนวคิดใหม่ๆ และเริ่มมองอนาคตกับเป้าหมายชีวิตของตัวเองได้ชัดเจนขึ้น ดังนั้น ในยุคที่ AI ยังไม่ได้มีอยู่เต็มไปหมด และทุกเรื่องต้องอาศัยการคลำทางชนกำแพงด้วยตัวเอง ผมอาศัยเพียงแรงฮึดและทำตามบทเรียนบนอินเทอร์เน็ต สร้างเว็บไซต์แห่งแรกในชีวิตขึ้นมา

ตอนนั้นไม่ใช่แค่ขยันลงแรง แต่เป็นเพราะรักมันมากกว่า เพราะไม่ได้ไปโรงเรียน ผมจึงได้เรียนรู้สิ่งที่ตัวเองชอบอยู่ที่บ้าน ในยุคที่ยังไม่มี AI เพื่อทำให้เว็บไซต์ใช้งานได้ราบรื่น ผมต้องออกตระเวนไปตามบล็อกต่างๆ เพียงลำพัง ราวกับเด็กเก็บของเก่า คุ้ยเขี่ยข้อมูลมหาศาลเพื่อหาโค้ดที่พอจะใช้งานได้ทีละนิด หลังจากนั้นก็เรียนรู้การซื้อโดเมน การจัดการโฮสต์ แล้วนำฟังก์ชันสารพัดที่ทั้งสะเปะสะปะ ยุ่งเหยิง และฉูดฉาดมาต่อเติมบล็อกอย่างไม่เป็นชิ้นเป็นอัน เมื่อคิดย้อนกลับไป ผมกลับรู้สึกนับถือ ตัวเองในวันนั้นที่ไม่มีแม้แต่พื้นฐานแต่ยังกล้าลงมือบุกเบิก และยิ่งนับถืออุดมคตินิยมผู้เป็นนักเรียนยากจนที่ไม่เห็นการศึกษาแบบแข่งขันกันจนเกินพอดีอยู่ในสายตาเลยแม้แต่น้อย บล็อกในตอนนั้นมีเนื้อหาบริสุทธิ์อยู่ไม่น้อย ส่วนใหญ่เป็นการต่อยอดจากบันทึกการเรียนระดับมัธยม และคัดลอกผลงานชิ้นเอกของนักเขียนชื่อดังมาบ้าง ถือเสียว่าได้สร้าง “สวนหมึก” ส่วนตัวให้ตัวเอง บรรยากาศเต็มไปด้วยกลิ่นอายวรรณกรรม {{ann|“โรแมนติกไม่น้อย”|โรแมนติกไม่น้อย|มาจากเรื่อง 《แฝงตัว》 ที่นี่ใช้ในความหมายถ่อมตัวปนเสียดสี|}}.

เรื่องราวหลังจากนั้นก็ค่อนข้างเป็นไปตามสูตรสำเร็จ: กลับเข้าสู่โรงเรียน เตรียมสอบเข้ามหาวิทยาลัย แล้วบล็อกที่ผมปลุกปล้ำอยู่นานก็ถูกทิ้งร้างไป ต่อมา ด้วยเหตุผลนานัปการที่ไม่อาจสรุปได้ในประโยคเดียว เว็บไซต์เก่าก็กลายเป็นบ้านร้างที่ถูกหญ้าขึ้นรกไปเสียแล้ว

พริบตาเดียวก็มาถึงปัจจุบัน การสอบเข้าบัณฑิตศึกษามาตามกำหนด และสภาวะคุ้นเคยที่อยากหาเรื่องอื่นทำเพื่อ “หลบหนี” สักพักก็เกิดขึ้นตามมา ผมนึกถึงบล็อกเก่า อยากสานสัมพันธ์ครั้งเก่าต่อ แต่กลับพบว่าคนที่ไม่เรียนหนังสือนั้นไว้ใจไม่ได้จริงๆ มองเว็บไซต์เก่าที่สร้างด้วย Hexo แล้วกลับรู้สึกแปลกหน้าเหมือนคัมภีร์จากสวรรค์ ทั้งโครงสร้างไดเรกทอรีและข้อมูลประเภทต่างๆ ล้วนไม่รู้ว่าเป็นอะไร ผมยังไปค้นหาบุคคลเก่งๆ ที่เคยใช้เป็นแบบอย่างจากบุ๊กมาร์กในเบราว์เซอร์ แต่บล็อกของพวกเขากลับร้างยิ่งกว่าของผมเสียอีก คราวนี้ผมจำไม่ได้จริงๆ ด้วยซ้ำว่าทำกุญแจบ้านหายไว้ที่ไหน

เผยแพร่เมื่อ 2026-07-22 ที่ 閑時茶話 และอัปเดตล่าสุดเมื่อ 2026-07-22